Strips en jeugdboeken houden het Vlaamse boekenvak in conditie

Het gaat relatief goed met het boek in Vlaanderen. Dat leert een analyse van de verkoopcijfers met betrekking tot de jaren 2006 en 2007, die de vakvereniging Boek.be gisteren presenteerde.

Uit de cijfers, nota bene de eerste betrouwbare die er in de geschiedenis van het Vlaamse boek werden verzameld, valt ook op te maken dat Vlamingen nog altijd dol zijn op strips. De grote publiekslieveling is Kiekeboe. Zijn het de kinderen die het Vlaamse boekenvak gezond houden? Ook het jeugdboek doet het immers opvallend goed.

De cijfers zijn gebaseerd op de verkoopsresultaten van circa 80 procent van de Vlaamse uitgevers en distributeurs. Ruim voldoende gegevens dus om een betrouwbaar beeld te geven van de ontwikkelingen op de boekenmarkt.
Belangrijkste evolutie is dat de verkoop in de lift zit en niet eens een klein beetje. Vergeleken met het jaar 2006 werden er vorig jaar zes procent meer boeken verkocht, samen goed voor een omzetstijging van 8 procent. De boekenmarkt was zo goed voor een totale jaaromzet van bijna 134 miljoen euro. Een behoorlijke som, al zorgde TNS media, het marktonderzoeksbureau dat de studie in opdracht van Boek.be uitvoerde, gisteren voor een veelzeggende relativerende noot. Wereldwijd zorgde Amy Winehouse met ��n plaat voor ongeveer hetzelfde omzetcijfer als het Vlaamse boekenvak.

Enige relativering van het succesverhaal is ook gepast als we de cijfers vergelijken met die van Nederland. Uit de cijfers van Boek.be valt af te leiden dat het gemiddelde Vlaamse gezin ongeveer 4,5 boeken per jaar koopt. Dat zijn er twee minder dan de Nederlandse gezinnen. In de cijfers zit bovendien ook de verkoop van (goedkope) stripverhalen, een genre dat in Vlaanderen als vanouds erg populair is.

Grootste publiekslieveling tegenwoordig is met voorsprong Kiekeboe. Van de drie nieuwe albums die vorig jaar verschenen gingen er telkens meer dan 80.000 exemplaren over de toonbank. Alleen good old Suske en Wiske en de strip van De Kampioenen komen nog een beetje in de buurt, met telkens ongeveer 50.000 exemplaren per album. Noteer verder dat niemand meer topvijftignoteringen haalt dan wijlen Willy Vandersteen. Met Suske en Wiske en De Rode Ridder staat hij nog altijd tien keer in die bestsellerlijst.

De enige "leesboeken" die zich tussen al dat stripgeweld kunnen handhaven zijn de usual suspects: Harry Potter en de relieken van de dood (met bijna 100.000 exemplaren in paperback en meer dan 30.000 in hardcover de onbetwiste nummer ��n van 2007), S.O.S Piet, met net geen 80.000 exemplaren in 2007 en, als enige literaire boek in de top 20, De vliegeraar van Khaled Hosseini.

Of het literaire boek in de lift zit dan wel ijlings naar de afgrond holt, valt op basis van de door Boek.be verstrekte cijfers moeilijk na te gaan. Literatuur wordt in de studie ondergebracht in een bredere categorie, waar ook spanning en romantiek bijhoren. Deze categorie is, met een omzetverlies van 5 procent tegenover 2006, een vrij forse daler, maar hieruit verregaande conclusies uit trekken is niet doenbaar. Het verlies is immers ongeveer integraal toe te schrijven aan het wegvallen van de boeken van ��n schrijver, de bestsellermachine van 2006 Dan Brown.

Significant (en misschien wel hoopgevend voor wie zich zorgen maakt over ontlezing) is zeker nog de opmerkelijk grote sprong voorwaarts die de categorie kinder- en jeugdboeken neemt. In deze categorie werden er vorig jaar circa 330.000 boeken meer verkocht dan in 2006, een stijging van liefst 20 procent. Een nieuwe Harry Potter was hierin, getuige de eerder vermelde cijfers, een belangrijke, maar zeker niet de enige factor. E�n significant cijfer nog: bijna zestig procent van de Vlamingen koopt zijn boeken nog altijd in de boekhandel. Het aandeel van de door de boekhandel zo gevreesde grootwarenhuizen of de Boekenbeurs blijkt, met respectievelijk 10 en 3,4 procent, relatief klein, en zelfs licht te dalen.

Ook meer in het algemeen laten deze cijfers zien dat de Vlaamse boekenmarkt, in vergelijking met bijvoorbeeld de muziekmarkt, niet spectaculair aan het veranderen is en grosso modo in goeie vorm verkeert. Was een gelijkaardige analyse de afgelopen jaren al een paar keer gemaakt op basis van nattevingerwerk, dan is er nu ook, voor het eerst en eindelijk, betrouwbaar cijfermateriaal om ze te staven.

> meer info op Boek.be

Door Jeroen de Preter
� 2008 Uitgeverij De Morgen n.v.

Tekenaar Spiderman weer aan het werk

De Amerikaanse striptekenaar Stan Lee (85), de bedenker van Spiderman, wil tien nieuwe personages toevoegen aan zijn verhaal. Hij heeft een contract getekend met Marvel Virgin Comics voor evenveel nieuwe strips

� N.V. Vlaamse Uitgeversmaatschappij (VUM)

VPRO bekroont 'Slaapkoppen'

De VPRO-Debuutprijs 2008 gaat naar de Gentse striptekenaar en illustrator Randall Casaer. Casaer debuteerde begin dit jaar met het door critici enthousiast ontvangen 'Slaapkoppen', verschenen bij de Leuvense uitgeverij Oogachtend. Casaer, die publiceert als Randall.C, is naast stripmaker ook een denktank voor Wim Helsen.
De VPRO-Debuutprijs gaat naar de beste debuterende Nederlandstalige stripmaker van de afgelopen twee jaar. Aan de prijs is een bedrag van 750 euro verbonden.

� 2008 Concentra Media n.v.

Veiling Suske en Wiske levert 62.000 euro op

De veiling van de Suske en Wiske-collectie in het Antwerpse veilinghuis Bernaerts heeft donderdagavond 62.000 euro opgebracht. Die opbrengst gaat integraal naar de familie van de eigenaar van de collectie, de Nederlander Nico de Wit, die in augustus 2007 onverwacht overleed.
Bij Bernaerts spreken ze over een "zeer goede veiling". Het was dan ook al ruim 10 jaar geleden dat er nog eens een grote collectie Suske en Wiske onder de hamer ging.
H�t topstuk van de collectie, de allereerste druk uit 1947 van het eerste album van Suske en Wiske, 'Op het eiland Amoras', verwisselde voor 1.550 euro van eigenaar. Ook voor het exemplaar 'De raap van Rubens' ging een liefhebber diep in zijn portefeuille en telde 850 euro neer. 'De raap van Rubens' is een zeer speciale editie die Vandersteen heeft opgemaakt ter gelegenheid van zijn huwelijk op 25 juni 1977. De 300 exemplaren van 'De raap' werden 's avonds uitgedeeld aan de genodigden op het avondfeest.
Daarnaast haalden ook de eerste drukken van albums als 'De schat van Beersel' (850 euro), 'De koning drinkt' (400 euro), 'De vliegende aap' (520 euro), 'De Tuf Tuf club' (460 euro) en 'De Sprietatoom' (600 euro) mooie prijzen.

� 2008 Concentra Media n.v.

Aftrap 25 jaar Urbanusstrip in Wijnegem Shopping Center

Het is dit jaar vijfentwintig jaar geleden dat de eerste Urbanusstrip verscheen. Dat zal een argeloze bezoeker van het Wijnegemse Shopping Center niet ontgaan. Tot 10 mei staat er in de centrale koepel een grote 3D-Urbanus als blikvanger.

Ook leuk: wie de Urbanus in zichzelf naar boven wil halen, kan de bekende te grote rode broek, het bijpassende truitje en betrellen aantrekken en zich professioneel laten fotograferen in de Clock Court. Verder zal in zes winkeletalages een Urbanus te zien zijn met een strip in zijn handen. Wie de zes winkels �n de titels van de strips kan opsommen, maakt kans op de complete Urbanus-stripreeks. Dat zijn, sinds 'Het fritkotmysterie' in 1983, intussen 128 titels. Voor de kleintjes is er een Urbanus-kleurhoek (Balloon Court) en aan de Fnac kunnen gamers het Urbanus-computerspel De toetsenkiller uitproberen. Via de site www.urbanus.be zijn er daarenboven 25 laptops in aparte Urbanuslook te winnen.

Uiteraard zijn er, onder de centrale koepel, signeersessies met Urbanustekenaar Willy Linthout en Urbanus zelf: op 19 april, op 30 april, telkens van 14 tot 16 uur, en nog een laatste keer op 10 mei van 14 tot 15 uur.

Door Jan Bex
� 2008 Concentra Media n.v.

Suske en Wiske duurder dan Hugo Claus

Veilinghuis Bernaerts hamerde donderdagavond de eerste druk van Op het eiland Amoras van Suske en Wiske af op 1.550 euro, te vermeerderen met 400 euro veilingkosten. Daarmee was het stripalbum van Willy Vandersteen uit 1947 duurder dan het manuscript Zonder vorm van succes van Hugo Claus. Het handschrift van de betreurde schrijver haalde in de ochtendsessie van de boekveiling van Bernaerts 'slechts' 1.400 euro.
De strips deden het over het algemeen uitstekend, met gemiddelde prijzen van 300 euro voor eerste drukken van Suske en Wiske uit de jaren vijftig. Het Kuifje-album Het geheim van de eenhoorn uit 1946 piekte met 1.000 euro en het Alex-album De zwarte klauw uit 1959 haalde een verrassende 720 euro. Een album Robbedoes uit 1944-45 was 400 euro waard.

� 2008 Concentra Media n.v.

Tekenaar van Bambi overleden

Ollie Johnston is overleden. De laatste nog levende tekenaar van tekenfilms als Pinokkio, Peter Pan en Bambi is 95 geworden.

Johnston werkte vanaf 1935 voor Walt Disney en stond met acht anderen aan de wieg van beroemde tekenfilms als Sneeuwwitje en de 7 dwergen, Fantasia, Assepoester, Alice in Wonderland, Jungleboek. Hij werkte ook mee aan de combinatiefilm Mary Poppins.
Vooral trots was hij op zijn werk voor Bambi. Johnston tekende de beroemde sc�ne waarin Bambi's moeder door een jager gedood wordt. "Die sc�ne toont hoe overtuigend we sterke emoties konden overbrengen", zei hij daarover in 1999.
"Mensen kenden zijn werk, zijn personages. Ze hebben hem zien acteren zonder dat ze het zelf beseften", zegt filmhistoricus Leonard Maltin. "Hij was een van de sleutelfiguren van het gouden tijdperk van Disney."
Johnston ging in 1978 met pensioen. Nadien gaf hij lezingen en schreef hij boeken over zijn vak. In 2005 ontving hij van president George W. Bush de National Medal of Arts, de hoogste artistieke onderscheiding in de VS.
Johnston overleed in een rusthuis in Sequim in de staat Washington. Hij was de laatste van de 'nine old men', de negen tekenaars die samen met Walt Disney zelf zijn beroemdste films maakten.

Door red
� 2008 Uitgeverij De Morgen n.v.

Suske en Wiske-film vanaf Kerstmis 2009

De Texasrakkers, een film in 3D naar het gelijknamige verhaal van Suske en Wiske, wordt met Kerstmis 2009 in de zalen verwacht. De film zal 70 minuten duren en 8,3 miljoen euro kosten. "De studio's Vandersteen hebben alle rechten afgestaan. Wij hebben dus toegang tot alle 280 albums", zegt producent Ives Swennen. "Na deze eerste uitdaging zal nog een tweede volgen. Uiteindelijk is ons doel om een tv-serie te realiseren. In afwachting daarvan stellen wij een Frans-en een Nederlandstalige versie voor".

� 2008 Concentra Media n.v.

Verwante links:
> Striphelden Suske en Wiske gaan 3D, artikel op de site Sentimento.nl van 28 september 2007.
> Suske en Wiske in 3D: De Texasrakkers, artikel op de site Animatie.blog.nl van 14 september 2007.
> 3D-animatiefilm De Texasrakkers krijgt 237.500 euro steun van VAF, uit Het Nieuwsblad van 12 september 2007.
> Nieuwe "Suske en Wiske"-film in aantocht, artikel op de site Striptekenaar van 8 februari 2007.

De koddige collectioneurs

Bij het Veilinghuis Bernaerts in Antwerpen worden morgen een paar honderd Suske en Wiskeverzamelaars verwacht. Behalve een originele tekening van Vandersteen gaat er onder meer een eerste druk van het klassiek geworden album Op het eiland Amoras onder de hamer.

Expert, verzamelaar en Vandersteenbiograaf Peter Van Hooydonck schat dat het lichtjes beschadigde album voor circa 1.000 euro van eigenaar zal verwisselen. 'Maar in perfecte staat zou zo'n eerste druk minstens het tienvoudige waard zijn.'

Op het eiland Amoras, het eerste album van Suske en Wiske, verscheen in 1947, op een niet onaanzienlijke oplage van 7.000 exemplaren. Buitengewoon zeldzaam is zo'n eerste druk dus niet, tenzij u een exemplaar hebt dat nog in perfecte staat verkeert.
"Een eerste druk in perfecte staat is de heilige graal voor de Suske en Wiskeverzamelaar", aldus Van Hooydonck. De expert betwijfelt evenwel of dit door verzamelaars zo felbegeerde object nog bestaat. "Ik heb nog nooit zo'n album gezien. Als het bestaat, zou het betekenen dat iemand het destijds gekocht heeft om het onmiddellijk, ongelezen, in de kast te stoppen. De kans dat iemand dat ooit gedaan heeft, lijkt mij heel erg klein. Strips werden zeker toen uitsluitend gekocht om te lezen. Niemand die er toen aan dacht dat ze ooit gegeerd zouden worden door verzamelaars."
Zeldzame strips en stripitems worden nog altijd duurder met de dag en zijn volgens Van Hooydonck misschien wel meer dan ooit een goeie belegging. "Wie er nu in investeert, zal gelijk krijgen van de geschiedenis. De prijs voor verzamelitems vertoont nog altijd een stijgende lijn. Soms wordt wel eens gezegd dat de top bereikt is, maar in de praktijk valt daar nog niet veel van te merken."
Ten bewijze van die aanhoudende hausse noemt Van Hooydonck het voorbeeld van de originele tekening van Herg� die onlangs in Parijs voor een recordbedrag van 764.200 euro werd geveild. Zulke bedragen zullen er morgenavond in Antwerpen zelfs bij benadering niet worden gehaald. De enige originele tekening van Vandersteen die op de veiling wordt aangeboden is de cover van een Jubileumboek 25 jaar Suske en Wiske, uit 1973. Van Hooydonck schat dat de tekening 5.000 tot 5.500 euro zal halen. "Een pak minder dan je voor een gelijkaardig item van Herg� zou betalen," vertelt hij. "De markt voor Herg�-items is dan ook veel internationaler dan die voor Vandersteen. Suske en Wiskeverzamelaars vind je alleen in Vlaanderen en Nederland."
De collectie die morgen bij Bernaerts wordt geveild was eigendom van een Nederlander. Verzamelaar Nico de Wit, die in augustus 2007 onverwacht overleed, bracht een collectie bij elkaar die volgens Van Hooydonck uitblinkt in de breedte. "Het is niet de ultieme Vandersteencollectie, maar ze is wel bijzonder breed."
Van Hooydonck, auteur van de Vandersteenbiografie De Bruegel van het Beeldverhaal, is zelf een verzamelaar. Zo is hij de trotse bezitter van een relatief ongeschonden eerste druk van Rikki en Wiske in Chocowakije, de beroemde voorloper van de latere Suske en Wiskereeks. Hoewel de verzamelaar door veilingmeester Mon Bernaerts is ingehuurd als expert, sluit hij niet uit dat hij morgen zelf een bod doet. "Maar u begrijpt dat ik op deze plek niet in mijn kaarten zal laten kijken."

Door Jeroen de Preter
� 2008 Uitgeverij De Morgen n.v.

25 jaar Urbanus in Wijnegem Shopping Center

Van 19 april tot 10 mei staat Wijnegem Shopping Center helemaal in het teken van de stripfiguur Urbanus. Die bestaat 25 jaar en dat wordt gevierd met een reuzegroot feest. Zo zal er in de centrale koepel een grote 3D-Urbanus staan. Er loopt in zes winkeletalages een wedstrijd en wat zou een Urbanus-evenenement zijn zonder tekenaar Willy Linthout en Urbanus zelf? Zo zijn er signeersessies op openingsdag 19 april en op 30 april - telkens van 14u tot 16u - en nog een keer op de slotdag 10 mei, van 14u tot 15u. en wie in het Shopping Center onze krant koopt op 23,26 of 30 april of 3,7 of 10 mei krijgt er gratis een Urbanus-strip en een Urbanus -muismat bij.

> www.wijnegemshoppingcenter.be

� 2008 Concentra Media n.v.

Strippers op De Poort

Strips en jeugdboeken houden het Vlaamse boekenvak in conditie

Tekenaar Spiderman weer aan het werk

VPRO bekroont 'Slaapkoppen'

Veiling Suske en Wiske levert 62.000 euro op

Aftrap 25 jaar Urbanusstrip in Wijnegem Shopping Center

Suske en Wiske duurder dan Hugo Claus

Tekenaar van Bambi overleden

Suske en Wiske-film vanaf Kerstmis 2009

De koddige collectioneurs

25 jaar Urbanus in Wijnegem Shopping Center